Главная Случайная страница



Полезное:

Как сделать разговор полезным и приятным Как сделать объемную звезду своими руками Как сделать то, что делать не хочется? Как сделать погремушку Как сделать неотразимый комплимент Как сделать так чтобы женщины сами знакомились с вами Как сделать идею коммерческой Как сделать хорошую растяжку ног? Как сделать наш разум здоровым? Как сделать, чтобы люди обманывали меньше Вопрос 4. Как сделать так, чтобы вас уважали и ценили? Как сделать лучше себе и другим людям Как сделать свидание интересным?


Категории:

АрхитектураАстрономияБиологияГеографияГеологияИнформатикаИскусствоИсторияКулинарияКультураМаркетингМатематикаМедицинаМенеджментОхрана трудаПравоПроизводствоПсихологияРелигияСоциологияСпортТехникаФизикаФилософияХимияЭкологияЭкономикаЭлектроника







Тĕрлĕрен калани





Çак тĕлĕшрен чăваш чĕлхинчи [ç] сасăпа вырăс чĕлхинчи [с'] сасă курăмлă. Артикуляци тĕлĕшĕнчен вĕсем пĕр-пĕринчен палăрмаллах уйрăлса тăраççĕ. [ç] сасса каланă чухне чĕлхе вĕçĕ малти шăлсенчен кăшт аяккарах куçать, чĕлхе тÿрчĕн вăтаçĕр пайĕ çăвар маччин малти пайĕ патнелле çывхарать: çĕçĕ, çĕлен, çĕпре, çĕлĕк, çĕмĕрт, çĕмел...

Вырăс чĕлхинчи с' сасса (с сассăн çемçе варианчĕ) каланă чухне вара чĕлхе вĕçĕ малти шăлсем патне çывхарать. Çак сасăсене тĕрлĕрен каласси вĕсем тĕрлĕ майпа пулса кайнинчен килет, с' сасă – с сассăн çемçе варианчĕ, ç авалхи джь, дзь аффрикатăран пулса кайнă. Ĕлĕкрех вырăс чĕлхинчен йышăннă сăмахсенче чăвашсем [с'] сасса [ç] сасăпа ылмаштарнă:

семья – çемьé сени – çéнĕк

Сибирь – Çĕ'пĕр Степан – Çтаппáн

ситец – çúтсă силом – çилам

мастер – мáçтăр

Вырăс чĕлхинче те, чăваш чĕлхинче те янраса илтĕнекен шавлă хупă сасăсем пур. Вырăс чĕлхинче вĕсем сăмах пуçламăшĕнче (багóр, бюрó, батарéя, батальóн, гáлстук, дневнúк), сăмах варринчи уçă сасăсемпе ялан янравлă тата янракан шавлă хупă сасăсем умĕн (обед, добрый, бодрый, поздний, задний, отгрохать (т янраса илтĕнет), подбрасывать) янраса илтĕнеççĕ. Чăваш чĕлхинче шавлă хупă сасăсем икě уçă сасă хушшинче тата ялан янравлă хупă сасăсемпе уçă сасăсем хушшинче çеç янраса илтĕнме пултараççĕ (абат, ача, адă, тубă, пурдă, удать, кардăм).



Чăваш сăмахĕсенчи янраса илтĕнекен шавлă хупă сасăсене çурма янравлă хупă сасăсем теме пулать, мĕншĕн тесен вĕсен янравлăхĕ, вырăс сăмахĕсенчи хупă сасăсен янравлăхĕпе танлаштарсан, 70-80% таран çеç пулать. Вырăс чĕлхинчен йышăннă сăмахсенче те шавлă хупă сасăсен янравлăхĕ кăштах вăйсăрланать:

кнúга - кĕнекé одея'ло - утия'л

дёготь - тúкĕт забóр - сапýр

багóр - пакýр подóшва – патýш.

Çакăнта илсе кăтартнă чăваш сăмахĕсенче (тĕрĕсрех: вырăс чĕлхинчен калаçу урлă кĕнĕ сăмахсенче) палăртнă хупă сасăсем, вырăс чĕлхинчипе танлаштарсан, вăйсăртарах янраççĕ.








Date: 2015-05-22; view: 471; Нарушение авторских прав



mydocx.ru - 2015-2021 year. (0.008 sec.) Все материалы представленные на сайте исключительно с целью ознакомления читателями и не преследуют коммерческих целей или нарушение авторских прав - Пожаловаться на публикацию